In de afgelopen twee jaar heeft de Europese Unie stap voor stap een regelgevend kader opgebouwd rond een begrip dat tot voor kort vooral voorkwam in gespecialiseerde technische rapporten: kritieke grondstoffen.
Koper, siliciummetaal voor de fotovoltaïsche industrie, zeldzame aardmetalen en lithium — samen met andere strategisch en economisch belangrijke materialen zoals zilver — zijn essentieel voor de Europese energie- en digitale transitie. Toch blijft de Europese Unie sterk afhankelijk van invoer uit derde landen, vaak geconcentreerd in één enkel leveranciersland.
De Europese Commissie maakt de omvang van deze uitdaging duidelijk in de Critical Raw Materials Act: de Europese vraag naar zeldzame aardmetalen kan tegen 2030 verzesvoudigen, terwijl de vraag naar lithium zelfs twaalf keer zo groot kan worden.
Tegen deze achtergrond is het vergroten van de recyclingcapaciteit niet langer uitsluitend een milieudoelstelling. Het wordt een kwestie van leveringszekerheid, industriële weerbaarheid en strategische autonomie.
De eerste regelgevende pijler is Verordening (EU) 2024/1252, de Critical Raw Materials Act, die op 23 mei 2024 in werking is getreden.
De verordening stelt duidelijke benchmarks voor 2030 vast:
Voor recyclingbedrijven is echter niet alleen de benchmark van 25% van belang. Voor het eerst kijkt de regelgeving niet uitsluitend naar hoeveel materiaal wordt gerecycled, maar ook naar wat het recyclingproces daadwerkelijk oplevert.
De verordening introduceert de eerste bindende informatie- en etiketteringsverplichtingen met betrekking tot de recyclebaarheid en het gehalte aan gerecycled materiaal in permanente magneten. De eerste toepassing is specifiek, maar het onderliggende principe is duidelijk en kan geleidelijk worden uitgebreid naar andere materialen en productcategorieën.
De verordening ondersteunt ook de bredere overgang naar de einde-afvalstatus: het moment waarop een verwerkte afvalstroom een volwaardige secundaire grondstof wordt met een eigen juridische en commerciële status.
De tweede regelgevende pijler wordt in 2026 verwacht. De Europese Commissie heeft de openbare raadpleging over de Circular Economy Act in november 2025 afgesloten. De goedkeuring van het initiatief staat voor dit jaar gepland.
De doelstelling is duidelijk: het creëren van een echte Europese interne markt voor secundaire grondstoffen, het vergroten van het aanbod van hoogwaardige gerecyclede materialen en vooral het stimuleren van de vraag naar deze materialen.
Dit betekent een belangrijke verandering van perspectief. Tot nu toe richtte het Europese beleid zich voornamelijk op bedrijven die afval inzamelen en recyclen. In de toekomst zal er ook meer aandacht uitgaan naar bedrijven die teruggewonnen materialen inkopen en gebruiken — en naar het bewijs dat nodig is om aan te tonen dat deze materialen een betrouwbaar alternatief vormen voor primaire grondstoffen.
De Circular Economy Act zal naar verwachting ook een herziening van de AEEA/WEEE-richtlijn omvatten. De Europese Commissie publiceerde in juli 2025 haar evaluatie van de bestaande richtlijn en stelde vast dat verbeteringen nodig zijn bij inzameling, verwerking, terugwinning van kritieke grondstoffen en marktprikkels.
Deze herziening heeft directe gevolgen voor bedrijven die afgedankte zonnepanelen, printplaten, elektriciteitskabels en andere stromen afgedankte elektrische en elektronische apparatuur verwerken.
Vanuit operationeel oogpunt is de richting duidelijk: recyclingbedrijven zullen steeds vaker moeten verklaren — en aantonen — wat hun installaties daadwerkelijk produceren, niet alleen wat zij onder ideale testomstandigheden zouden kunnen produceren.
Dit is hetzelfde principe waarop enkele van de meest gelezen artikelen op onze blog van de afgelopen maanden zijn gebaseerd.
Toen wij uitlegden dat de recycling van zonnepanelen niet rechtstreeks silicium van zonnecelkwaliteit oplevert — omdat voor dat zuiverheidsniveau verwerking in een oven bij ongeveer 2.000°C nodig is, gevolgd door zuivering in een Siemens-reactor bij ongeveer 1.100°C — pasten wij dezelfde benadering al toe.
Het werkelijke product van de mechanische verwerking is een siliciumrijk concentraat. In de door ons met röntgenfluorescentiespectrometrie geanalyseerde partijen lagen de zilverconcentraties tussen 2.500 en 4.800 ppm.
Door de werkelijke samenstelling van het teruggewonnen materiaal te vermelden, in plaats van alleen de commercieel gunstigste interpretatie te presenteren, pasten wij het principe al toe dat nu geleidelijk in de Europese regelgeving wordt vastgelegd.
Eén punt moet duidelijk worden benadrukt: deze waarden zijn afkomstig uit onze analyses van specifieke materiaalpartijen. Ze vormen geen universele referentiewaarden voor de hele sector.
De concentratie van zilver en andere edelmetalen kan sterk variëren, afhankelijk van de fabrikant van de modules, de productietechnologie en het productiejaar. De hoeveelheid die daadwerkelijk uit een specifieke partij kan worden teruggewonnen, kan daardoor verrassend hoog of laag zijn, zelfs voor bedrijven met jarenlange ervaring.
Hetzelfde voorzichtigheidsbeginsel geldt voor kopergranulaat uit de recycling van elektriciteitskabels. Er kan een aanzienlijk verschil bestaan tussen een onder laboratoriumomstandigheden opgegeven opbrengst en het werkelijke resultaat dat na tientallen bedrijfsuren met heterogeen invoermateriaal wordt gemeten.
Juist dit type gegevens zal steeds belangrijker worden. Bestaande technische kaders — waaronder de CENELEC EN 50625-normenreeks voor de verwerking van AEEA — en toekomstige maatregelen in het kader van de Circular Economy Act zullen deze resultaten steeds beter verifieerbaar en vergelijkbaar maken tussen technologieleveranciers.
Eén interpretatie van deze ontwikkeling in de regelgeving overtuigt ons meer dan alle andere.
Al jaren kiezen wij ervoor om werkelijke bedrijfsresultaten te communiceren in plaats van cataloguswaarden. Wij leggen openlijk de fysieke grenzen uit van wat een recyclinginstallatie kan bereiken en vermelden concrete waarden in ppm en percentages, in plaats van ons te beperken tot algemene beweringen over een ‘hoge kwaliteit’.
Aanvankelijk maakten wij deze keuze als onderdeel van onze commerciële positionering. Wij noemen dit industriële eerlijkheid.
Nu de Critical Raw Materials Act al van kracht is en de Circular Economy Act nadert, verandert diezelfde transparantie geleidelijk van een optioneel concurrentievoordeel in een voorwaarde voor deelname aan de Europese markt voor secundaire grondstoffen.
Bedrijven die hun processen en communicatie al op verifieerbare gegevens hebben gebaseerd, beginnen vanuit een sterkere positie.
Ondernemingen waarvan de marktpositionering voornamelijk op commerciële beloften berust, zullen vroeg of laat de afstand moeten overbruggen tussen wat zij verklaren en wat een certificeringsinstantie, industriële klant of Europese regelgeving verwacht te kunnen controleren.
Wij blijven ervan overtuigd dat bij iedere nieuwe Europese recyclingregelgeving niet alleen moet worden gevraagd wat deze op papier voorschrijft. Het is minstens zo belangrijk om te begrijpen wat zij in de praktijk verlangt van een installatie die iedere dag van het jaar echte, heterogene materialen verwerkt.
Als u actief bent in de recycling van zonnepanelen, elektriciteitskabels of AEEA/WEEE en de praktische gevolgen van deze ontwikkelingen wilt bespreken, staan wij open voor een technisch gesprek.
Wat is de Critical Raw Materials Act?
De Critical Raw Materials Act is Verordening (EU) 2024/1252 en is sinds 23 mei 2024 van kracht. De verordening stelt benchmarks voor 2030 vast voor de winning, verwerking en recycling van strategische grondstoffen en voor de diversificatie van de invoer. Daarnaast introduceert zij de eerste bindende informatieverplichtingen met betrekking tot recyclebaarheid en het gehalte aan gerecycled materiaal.
Wat is de Circular Economy Act en wanneer treedt deze in werking?
De Circular Economy Act is een geplande wetgevingsinitiative van de Europese Unie waarvan de goedkeuring voor 2026 is voorzien. De wet moet een Europese interne markt voor secundaire grondstoffen creëren, het aanbod van hoogwaardige gerecyclede materialen vergroten en de vraag stimuleren. De precieze datum van inwerkingtreding hangt af van de definitieve rechtsvorm en de voltooiing van het Europese wetgevingsproces. Het initiatief zal naar verwachting ook een herziening van de AEEA/WEEE-richtlijn omvatten.
Wat zijn kritieke secundaire grondstoffen?
Dit zijn kritieke grondstoffen — waaronder koper, siliciummetaal, zeldzame aardmetalen en lithium — die door recycling worden teruggewonnen in plaats van uit primaire bronnen te worden gewonnen. Recycling maakt ook de terugwinning mogelijk van andere strategisch en economisch belangrijke materialen, zoals zilver.
Waarom wordt de kwaliteit van gerecyclede materialen een regelgevingskwestie en niet alleen een industriële kwestie?
De Europese Unie wil een goed functionerende markt voor gerecyclede materialen creëren. Zonder meetbare en verifieerbare kwaliteitsnormen hebben industriële afnemers weinig reden om een secundaire grondstof te verkiezen boven een primaire grondstof.
Levert de recycling van zonnepanelen silicium op dat in nieuwe modules kan worden hergebruikt?
Niet rechtstreeks. Mechanische verwerking levert geen silicium van zonnecelkwaliteit op dat direct in nieuwe fotovoltaïsche cellen kan worden gebruikt. Om het vereiste zuiverheidsniveau te bereiken, zijn aanvullende processen bij hoge temperaturen en chemische raffinage nodig, waaronder behandeling bij ongeveer 2.000°C en zuivering in een Siemens-reactor bij ongeveer 1.100°C.
Het directe resultaat van recycling is een siliciumrijk concentraat. De huidige economische waarde ervan wordt voor een belangrijk deel bepaald door het aanwezige zilver, dat via hydrometallurgische processen kan worden teruggewonnen.
31-07-2026
This website uses cookies
We use cookies to improve user experience, analyse site traffic and personalise content. By clicking "Accept all" you consent to the use of all cookies. You can manage your preferences via "Cookie settings". For more information, read our Cookie Policy.
Strictly necessary cookies
Required for the website to function. No consent needed.
Analytics cookies
Google Analytics — anonymous statistics about site usage.
By continuing to browse without making a selection, you consent only to strictly necessary cookies. Read our Privacy Policy and Cookie Policy. You can update your preferences at any time from the footer of this website.
