Bij de recycling van koperen kabels is het het type kabel dat bepalend is voor de zuiverheid van de korrels. Dit geldt voor de geleiders, de isolatie en, in het geval van FEP-kabels, de elektrostatische lading.

Recycling van koperen kabels: isolatie en scheiding | Stokkermill

Bij de recycling van koperen kabels is het het type kabel dat bepalend is voor de zuiverheid van de korrels. Dit geldt voor de geleiders, de isolatie en, in het geval van FEP-kabels, de elektrostatische lading.

Van buitenaf lijkt het recyclen van koperkabels eenvoudig: je maalt, scheidt het koper van de kunststof en verkoopt het granulaat. Wie het elke dag doet, weet dat het zo niet werkt.

Zuiverheid en rendement hangen minder af van de afzonderlijke machine en meer van hoe de installatie reageert op het materiaal dat binnenkomt. En dat materiaal verandert elke dag. Bij het recyclen van koperkabels wordt de kwaliteit van het granulaat bepaald door de fysica van het materiaal.

1. Koperkabels recyclen: een kabel is geen materiaal, maar een samenstel

Elke kabel combineert een geleider, een of meer isolatielagen en vaak afschermingen, bepantsering of vulmateriaal. Elk van deze elementen gedraagt zich anders in de granulator en op de tafel.

De geleider

  • Massieve draad. Komt gemakkelijk vrij en geeft een zwaar, regelmatig granulaat.
  • Meerdraads en flexibel. De dunne draden buigen in plaats van te worden gesneden, vormen „haren” en blijven gemakkelijk in de kunststof gevangen.
  • Capillair (data-, telefoon- en autokabels). Het granulaat is uiterst licht en scheiding op dichtheid wordt delicaat.
  • Vertind of verzilverd. Dit verandert de handelskwaliteit van het granulaat en dus hoe de stroom moet worden beheerd.

De isolatie

Isolatie Indicatieve dichtheid (g/cm³) Typisch gedrag in het proces
PE / XLPE 0,92 – 0,96 Licht, duidelijk dichtheidsverschil; XLPE is taai en vraagt een schone snede
Rubbers (EPR, siliconen) 1,1 – 1,5 Elastisch: vervormen in plaats van te worden gesneden en slijten de messen
PVC 1,3 – 1,5 Het meest voorkomende geval; weekmakers en fijne delen moeten onder controle blijven
LSZH / HFFR 1,4 – 1,6 Schurende minerale vulstoffen en veel stof
Fluorpolymeren (FEP, PTFE) 2,1 – 2,2 Zwaar voor een kunststof en sterk elektrostatisch

Koper heeft een dichtheid van ongeveer 8,9 g/cm³. Op papier is het verschil met elke kunststof enorm. Maar scheiding van koper en kunststof werkt alleen als elk deeltje zich gedraagt zoals zijn dichtheid voorschrijft: vrijgemaakt, de juiste grootte en vrij om te bewegen. Koperharen, te lichte fijne deeltjes en deeltjes die aan oppervlakken kleven, doorbreken deze aanname.

2. Een sprekend voorbeeld: FEP-kabels

Neem hoogwaardige kabels met FEP-isolatie, een fluorpolymeer uit dezelfde familie als teflon. Bij het granuleren komt het koper er schoon uit. De kunststof daarentegen blijft kleven aan transportbanden, triltafels en zeef, en vormt op sommige plaatsen klonten.

De dichtheid was het probleem niet: FEP ligt nog altijd ver van koper. Het probleem was statische elektriciteit.

3. Hoe de lading ontstaat: het tribo-elektrisch effect

Wanneer twee verschillende materialen elkaar raken en daarna loskomen, gaan sommige elektronen van het ene naar het andere over. Het is hetzelfde verschijnsel als bij een ballon die je over je haar wrijft en die daarna aan de muur blijft plakken. Hoe meer de twee materialen verschillen in hun vermogen om elektronen vast te houden, hoe meer lading ze uitwisselen.

Materialen kunnen worden gerangschikt van het meest „gulle” tot het meest „hebberige” voor elektronen: dat is de tribo-elektrische reeks. Fluorpolymeren zoals PTFE en FEP staan aan het negatieve uiterste, onderaan de rangschikking.

De reden is chemisch. Hun keten is omhuld door fluoratomen, het meest elektronegatieve element van het periodiek systeem. Telkens wanneer een FEP-schilfer langs het staal van de machine, andere kunststoffen of koper wrijft, neemt hij elektronen op en wordt hij negatief geladen.

4. Waarom de lading niet verdwijnt

Ook veel andere kunststoffen worden geladen, maar daarna vloeit de lading weg. Bij FEP niet, om twee redenen:

  • Het is een uitzonderlijke isolator. Daarom wordt het juist gebruikt in datakabels en kabels voor hoge temperaturen. Wat het tot een uitstekende isolator maakt, maakt het ook tot een val voor lading: de elektronen kunnen nergens heen.
  • Het neemt geen vocht op. Normaal helpt een flinterdun waterfilmpje op het oppervlak van materialen om statische elektriciteit af te voeren. FEP is waterafstotend, dus dat filmpje ontstaat niet.

In een droge omgeving wordt het effect nog sterker. In fabrieken in droge gebieden, of in de wintermaanden met de verwarming aan, kan het verschijnsel zichtbaar worden zelfs bij materialen die elders geen problemen geven.

5. Waarom het granuleren van kabels het verschijnsel versterkt

Het recyclingproces creëert ideale omstandigheden om het materiaal op te laden:

  • Enorm veel wrijving. Snijden in de granulator, pneumatisch transport, banden, trillingen van tafels en zeef: elke stap is een nieuwe cyclus van contact en scheiding, en de lading stapelt zich op.
  • Kleine, lichte deeltjes. Door de kabel te malen ontstaat een enorm oppervlak in verhouding tot het gewicht. Op een piepklein schilfertje wordt de elektrostatische kracht sterker dan de zwaartekracht.

Het materiaal valt dus niet meer waar het zou moeten vallen. Het blijft aan metalen oppervlakken kleven of klontert samen. Daarom is het verschijnsel juist zichtbaar op transportbanden, triltafels en zeef.

6. Scheiding van koper en kunststof: waarom het koper wél probleemloos doorloopt

Koper is een uitstekende geleider. Ook als het geladen wordt, geeft het de lading meteen af aan de machine, die geaard is.

Daarom wordt koper ook bij deze kabels goed teruggewonnen bij de scheiding. Het probleem is niet het metaal, maar alleen de gefluoreerde kunststof.

7. Het kunnen beheersen is een kwestie van ervaring

FEP doet precies waarvoor het is gekozen: isoleren. Het blijft dat doen, ook als het een te scheiden granulaat is geworden, en geen enkele installatie kan de chemie van fluor veranderen.

Het verschijnsel is te beheersen, maar niet met een accessoire uit de catalogus. Je moet begrijpen op welk punt in de lijn de lading ontstaat, waar ze zich ophoopt en hoe ze samenhangt met het klimaat ter plaatse en de rest van de stroom. Dat zijn beoordelingen die worden gemaakt op het werkelijke materiaal en de werkelijke installatie.

Wij weten hoe dat moet. Het is ervaring die je niet kunt improviseren.

8. Meer dan 30 jaar kabelrecycling

Het FEP-geval is slechts een voorbeeld. Elke kabel heeft zijn eigen fysica: stijf of flexibel, capillair of voedingskabel, met standaard of speciale isolatie. Ons werk is die te kennen voordat ze uitmondt in machinestilstand of een gedeclasseerd granulaat.

  • Scheiding. Wij behoorden tot de eersten die de turbo-unit en de ZigZag-scheider in kabelrecyclinginstallaties introduceerden. Onder bepaalde omstandigheden ontwerpen we installaties die zonder messenmolen werken.
  • Installaties op maat. Van de compacte granulator K750 tot industriële lijnen: elke configuratie vertrekt vanuit het materiaal dat werkelijk wordt verwerkt.
  • Reële rendementen. In onze technische fiches vermelden we capaciteiten die zijn gemeten op echt materiaal, niet op een ideale kabel.
  • Europese componenten en wereldwijde service. Want een installatie is zoveel waard als haar operationele continuïteit.

Verwerkt u speciale kabels of een moeilijk te scheiden mix? Vertel ons over uw materiaal: we bespreken het met de cijfers op tafel.

9. Veelgestelde vragen over het recyclen van koperkabels

Wat bepaalt de zuiverheid van het kopergranulaat bij kabelrecycling?

Het type binnenkomende kabel en de manier waarop de installatie ermee omgaat: vrijmaken van de geleider, deeltjesgrootte en het gedrag van elk deeltje bij de scheiding. Dichtheid alleen is niet genoeg.

Waarom zijn meerdraadse en capillaire kabels moeilijker te scheiden?

Omdat de dunne draden buigen in plaats van te worden gesneden en een licht granulaat opleveren, dat gemakkelijk in de kunststof gevangen blijft.

Waarom veroorzaken kabels met FEP- of PTFE-isolatie problemen met statische elektriciteit?

Fluorpolymeren behoren tot de materialen die zich door wrijving het sterkst opladen, en omdat ze uitstekende isolatoren en waterafstotend zijn, kunnen ze de lading niet afvoeren.

Brengt de elektrostatische lading de terugwinning van koper in gevaar?

Normaal niet. Koper is een geleider en voert de lading af via de geaarde machine. Het probleem betreft de kunststoffractie, die aan oppervlakken kleeft en klonten vormt.

Is er voor speciale kabels een andere installatie nodig?

Dat hangt af van het materiaal. Het moet geval per geval worden beoordeeld, op de echte kabel en met mensen die ervaring hebben met deze stromen.

19-11-2026