Bij kabelrecycling ligt de aandacht al snel op het vermogen van de shredder om het materiaal te verkleinen. Maar bij de meest complexe stromen is shredderen slechts het begin. De echte moeilijkheid komt daarna: zodra de materialen zijn opengebroken, moet dat mengsel worden omgezet in fracties die goed genoeg gescheiden zijn om te kunnen worden vermarkt. Juist hier wordt het verschil tussen een standaardkabel, een datakabel, een capillaire draad of een TECK-kabel wezenlijk, en juist hier wordt het recyclen van elektriciteitskabels echt bepaald door de kwaliteit van de scheiding.
1. Recycling van moeilijke kabels: het probleem begint na het shredderen
Bij kabelrecycling breekt het shredderen het materiaal open, maar scheidt het niet. Koper, aluminium, kunststof en andere metalen blijven vermengd in dezelfde fractie. De waarde van de terugwinning hangt af van wat er in de volgende stappen gebeurt: hoe goed de geleider van de isolatie wordt losgemaakt en hoe nauwkeurig de verschillende fracties van elkaar worden gescheiden.
2. Er bestaat niet één „moeilijke kabel”
De moeilijkheden kunnen een totaal verschillende oorsprong hebben:
- een dunne kabel bevat weinig geleidend materiaal, verdeeld over een relatief grote hoeveelheid isolatie;
- een datakabel kan zeer fijne geleiders bevatten;
- een autokabelboom kan verschillende doorsneden, isolaties en componenten combineren;
- een TECK-kabel brengt in hetzelfde product verschillende metalen samen die afzonderlijk moeten worden teruggewonnen.
Daarom lost bij kabelrecycling simpelweg meer shreddervermogen het probleem niet automatisch op. Je moet begrijpen welk materiaal moet worden losgemaakt en welke scheiding daarna moet plaatsvinden.
3. Dunne kabels en datakabels: wanneer het granuleren van kabels niet volstaat
Data-, telefoon- en capillaire kabels zijn een goed voorbeeld. Na het granuleren kan onvoldoende ontsluiting metaaldeeltjes nog aan de kunststof gebonden laten, met verlies van koper in de nevenfracties. De oplossing ligt niet per se in het gebruik van een steeds fijnere zeef.
In Stokkermill-configuraties voor de meest complexe stromen kunnen TURBO-raffineurs na het granuleren worden geplaatst om de ontsluiting van het materiaal te voltooien. Het principe is eenvoudig: eerst verkleinen. Dan ontsluiten. Ten slotte scheiden.
Deze drie functies hoeven niet noodzakelijk tegelijk of door dezelfde machine te worden uitgevoerd. En juist dit onderscheid maakt het mogelijk het proces voor koperterugwinning uit kabels aan te passen aan verschillende materialen.
4. Recycling van TECK-kabels: wanneer het scheiden van kunststof en metaal niet genoeg is
TECK-kabels zijn weer een ander geval. Hun meerlaagse opbouw kan geleiders, isolatie, beschermlagen en metalen bepantsering omvatten. Na de verkleining volstaat het dus niet om in het algemeen een „metaal”-fractie en een „kunststof”-fractie te verkrijgen. Verschillende metalen moeten worden onderscheiden en naar fracties worden gebracht die geconcentreerd genoeg zijn om te kunnen worden vermarkt.
Het probleem is niet langer alleen het metaal van de isolatie losmaken. Het gaat erom correct te scheiden wat is losgemaakt. En hier komen nauwkeurigere scheidingssystemen in beeld.
5. Dichtheid, lucht, magnetisme: scheiding van koper, kunststof en metalen
Zodra de materialen zijn ontsloten, bestaat er geen enkel natuurkundig principe dat elke verontreiniging kan oplossen:
- magnetische scheiding werkt op de ferrofracties;
- luchtscheiding, bijvoorbeeld met Zig-Zag-scheiders, benut het verschillende gedrag van deeltjes in een luchtstroom;
- dichtheidsscheiding, met precisie-scheidingstafels, werkt op verschillen in soortelijk gewicht.
Bij de meest complexe stromen kunnen aanvullende raffinage- en sorteersystemen worden geïntegreerd. De configuratie hangt dus af van het probleem dat moet worden opgelost, niet van de behoefte om zoveel mogelijk machines toe te voegen.
6. Niet alle kabels vragen om hetzelfde recyclingproces
Dit is een essentieel punt. Een relatief uniforme partij standaardkabels kan met een relatief eenvoudige configuratie worden verwerkt. Een stroom van datakabels, capillaire draden, autokabelbomen, gepantserde kabels en verschillende verontreinigingen vraagt daarentegen om een uitgebreider proces.
Er bestaat dus geen universeel juiste volgorde. Er bestaat een juiste configuratie voor die specifieke input en dat specifieke outputdoel. Een kabelrecyclinglijn kan bestaan uit:
- verkleining;
- magnetische scheiding;
- granulering;
- raffinage;
- luchtscheiding;
- dichtheidsscheiding;
- aanvullende technologieën, wanneer de samenstelling van het materiaal dat vereist.
7. Kabelrecyclinginstallatie: de outputkwaliteit verandert het lijnontwerp
Het dimensioneren van een kabelrecyclinginstallatie zou niet alleen moeten uitgaan van de vraag: „Hoeveel kilo per uur moet ze verwerken?” Capaciteit is essentieel, maar beschrijft op zich het resultaat niet. Je moet ook weten:
- welke kabels er werkelijk binnenkomen, en in welke verhouding;
- welke verontreinigingen aanwezig zijn;
- hoeveel geleidend materiaal ze bevatten;
- welke korrelgrootte je wilt bereiken;
- welk verontreinigingsniveau aanvaardbaar is;
- wat de industriële bestemming van de teruggewonnen fracties is.
Pas dan krijgt de productiecapaciteit een echte betekenis. Een installatie die veel kilo per uur verwerkt maar koper of aluminium verliest in de nevenfracties, is niet noodzakelijk efficiënter dan een installatie met een lagere nominale capaciteit. Opnieuw geldt: zuiverheid en terugwinning moeten samen worden beoordeeld.
8. Niet één machine voor elke kabel
Het antwoord op de variabiliteit van de input is niet voor elk type kabel een andere machine te ontwerpen. Het is een platform bouwen waarin de verschillende recyclingmachines afhankelijk van het materiaal kunnen worden geïntegreerd en geconfigureerd. Voor sommige stromen volstaan enkele stappen. Voor andere worden TURBO-raffinage, luchtscheiding, meerdere dichtheidsstappen of systemen voor specifieke metaalfracties noodzakelijk.
Deze modulariteit wordt bijzonder belangrijk wanneer in dezelfde installatie in de loop van de week verschillende partijen worden verwerkt. De grondstof van de recycler komt niet van een perfect gestandaardiseerde productielijn. Ze komt van de markt. En de markt verandert.
9. Van input naar output: op ECOMONDO 2026 vertrekken we vanuit de input
Het principe achter het ontwerp zou dus eenvoudig moeten zijn: INPUT → PROCES → OUTPUT. Eerst analyseer je wat er binnenkomt. Dan bepaal je de stappen die nodig zijn om de materialen te ontsluiten en te scheiden. Ten slotte controleer je of wat eruit komt voldoet aan de eisen van de afzetmarkt.
Deze logica omkeren en vertrekken vanuit een standaardmachine betekent het materiaal aanpassen aan de installatie. Wij doen liever het omgekeerde: het proces aanpassen aan het werkelijke materiaal.
Op ECOMONDO 2026, van 3 tot 6 november in Rimini, wordt dit een van de kabelrecyclingthema’s die we met de bedrijven zullen bespreken. We beginnen niet met de vraag: „Welke machine wilt u?” De nuttigere vraag is: „Welk materiaal moet u verwerken en welk materiaal wilt u verkrijgen?” Tussen deze twee antwoorden ligt de configuratie van de installatie.
10. Veelgestelde vragen
Kunnen data- en capillaire kabels samen met standaardkabels op een kabelrecyclinglijn worden verwerkt?
Dat hangt af van de samenstelling van de partij en de configuratie van de lijn. Door raffinagestappen te integreren kunnen ook zeer fijne geleiders worden verwerkt, zonder elk type per se als een volledig afzonderlijk proces te behandelen.
Waarom zijn TECK-kabels complexer om te recyclen?
Omdat hun opbouw meerdere materialen en verschillende metaalfracties kan omvatten, inclusief bepantsering. Na de ontsluiting volstaat het dus niet om metaal en kunststof in het algemeen te scheiden: de teruggewonnen metalen moeten mogelijk verder worden onderscheiden.
Waarvoor dient de TURBO-raffineur bij kabelrecycling?
Het is een raffinagestap die wordt gebruikt om de ontsluiting van de materialen na de eerste verkleining te voltooien, zodat de fractie klaar is voor de daaropvolgende scheiding van koper en kunststof.
Hebben alle kabelrecyclinginstallaties TURBO, Zig-Zag en meerdere dichtheidsscheiders nodig?
Nee. Elke technologie moet alleen worden toegepast wanneer het materiaal en de gewenste output die noodzakelijk maken.
Hoe dimensioneer je een installatie voor het recyclen van elektriciteitskabels correct?
Door uit te gaan van de werkelijke input: kabeltypes, samenstelling, verontreinigingen, beschikbare hoeveelheden en de vereiste eigenschappen van de teruggewonnen fracties.
Is bij koperterugwinning uit kabels zuiverheid of terugwinning belangrijker?
Ze kunnen niet afzonderlijk worden beoordeeld. Een uiterst zuivere fractie kan aanzienlijke materiaalverliezen in de andere uitgangen verbergen. De werkelijke kwaliteit van het proces hangt af van het evenwicht tussen terugwinning, zuiverheid, operationele kosten en de eisen van de afzetmarkt.
12-10-2026